Go to Top

Groentje 11 Adem in… 8 november 2020

IJzerhout (Parrotia persica)

Wat een prachtig schouwspel weer, die kleurenpracht van het najaar. Allerlei soorten geel, oranje en bruin. De esdoorns en amerikaanse eiken zorgen voor een Hollandse ‘indian summer’ met hun felle roodschakeringen. Ook de uitheemse bomen als ijzerhout en amberboom zorgen voor prachtige kleurpaletten.

Als je zo’n verkleurend blad bekijkt, dan is het mooi om te zien hoe het bladgroen zich langzaam terugtrekt, in elk blad op zijn eigen manier en tempo. Alle energie, in de vorm van suikers, wordt zoveel mogelijk uit de bladcellen gehaald en in de boom gebruikt voor zijn breedtegroei en knopvorming of verder naar de wortels en de schimmeldraden getransporteerd. Koolstoffen en eiwitten worden in het hout van de boom en in  schimmels in de bodem opgeslagen.

Tekstvak: IJzerhout (Parrotia persica)
Bladgroen trekt zich terug

Als het blad ‘leeg’ is, wordt er een kurklaagje gevormd bij de aanhechting van het blad aan de boom en valt het naar beneden. Wormen weten hier wel raad mee en maken er humus van waar koolstof en stikstof in wordt opgeslagen. Het proces van terugtrekking in de aarde vindt niet alleen plaats bij bomen, maar ook bij vaste planten. De bovengrondse delen sterven af en worden door het bodemleven verwerkt tot humus en opneembare stoffen voor de planten.

Er is nog een manier waarop voedingsstoffen terug naar de aarde gebracht worden en dat is via noten, vruchten en zaden. Pure energiebommetjes zijn dat. Bedenk eens dat in één zo’n zaadje de potentie ligt opgesloten om uit te groeien tot een boom van 35 meter hoog. Sommige zaden bevatten zoveel energie dat we er biodiesel van kunnen maken.

Bloedende takken na snoei

Zo keert de energie met het koolstof en stikstof via blad, sappen en zaad terug naar de bodem en wordt daar vastgelegd voor gebruik in de lente. Vanaf december komt de sapstroom al weer op gang. Dan bouwt zich een enorme spanning op, knoppen beginnen te zwellen. Als je dan een tak van de berk of walnoot afzaagt, is de sapstroom uit die wond niet te stelpen. De natuur maakt zich op voor een enorme krachtsinspanning en houdt de adem in.

Van mijn pilatesdocente heb ik geleerd hoe je je adem door je lichaam kunt sturen. Op de inademing verzamel je energie, waardoor je meer kracht kunt leggen in de beweging bij het uitademen. De natuur maakt een gelijksoortige beweging. In de herfst wordt alle voeding en energie richting de bodem gestuurd. Als de temperatuur begint te stijgen en de dagen worden langer, dan kan het grote uitademen beginnen. De bladeren aan de bomen en struiken lopen weer uit, zaden komen uit en de planten komen uit de grond. Er komt een enorme energieboost vrij, die ik niet alleen in de natuur, maar ook in mijzelf kan waarnemen. Erop uit!

En toch heb ik soms nog wel eens een beetje moeite met de herfst. Het donker worden, van buiten naar binnen, van uitbundig naar introvert. Elke herfst weer die overgang van licht naar donker. Maar het helpt mij om te beseffen dat de enorme energieboost er alleen kan zijn als er in de herfst wordt ingeademd. Het vormt de aanzet voor een nieuwe golf van groei en bloei. Zo gaat het al een miljard jaar en zo zal het blijven gaan.