Go to Top

Groentje 19 Knopkruid 13 oktober 2021

Afgelopen zomer was ik op Texel bij mensen op bezoek. We bekeken hun moestuin op een tuinencomplex aan de rand van het dorp. De zandgrond was goed vruchtbaar geworden door de vele zelfgemaakte compost. Ze konden er goed van eten en er bleef voldoende over voor de vogels en de slakken.

Maar waar ze last van hadden, was een klein plantje met witte bloempjes en een geel hartje. Knopkruid, een eenjarig plantje dat zich razendsnel uitzaait en zo elk onbedekt stukje grond in het moestuincomplex veroverd had.  Een ware oorlog ontketende zich om het knopkruid onder de duim te houden. Allerlei door het bestuur uitgevaardigde regels, zoals ‘geen knopkruid op de compost’ en ‘knopkruid verwijderen voordat het is uitgebloeid’, mochten niet baten.

Knopkruid

De tuinbezitters bij wie ik op bezoek was, hadden van deskundigen te horen gekregen dat ze de bodem bedekt moesten houden. Ze probeerden van alles uit: stro, houtsnippers, blad en ander organisch materiaal. Maar ja, Texel hé. Het kan er weleens windstil zijn, maar meestal bleven de bodembedekkende materialen niet lang liggen.

Nu heeft wind voor een moestuin een groot voordeel, omdat vliegende insecten daar niet van houden. Vooral kool- en wortelvliegen zoeken liever de luwte op. We konden dus gerust hier en daar wat wortels uit de rij trekken, zonder bang te hoeven zijn dat de wortelvlieg meteen op de geur af kwam. En geurige en smakelijke wortels waren het!

De bodem bedekken met losliggend materiaal lukte dus niet. Worteldoek of andere onnatuurlijke materialen waren niet gewenst. Planten gebruiken als bodembedekker is dan een goede optie, maar ja, welke planten?

Het zouden niet al te grote plantjes moeten zijn, die snel de bodem bedekken en die je zo weer weg kunt halen als je er iets anders wilt planten of zaaien. Een eenjarig plantje met witte bloemetjes en een geel hartje bijvoorbeeld. Misschien moet je dan eerst de knop bij jezelf omzetten om te beseffen dat knopkruid eigenlijk een ideaal plantje voor dit doel is. Misschien heet het daarom ook wel zo. Overigens is knopkruid lekker in pesto, pastagerechten en soep.

Het is natuurlijk niet voor niks dat de bodem het plantje gebruikt als bodembedekker. Op verstoorde grond groeien akkerkruiden, die wij onkruid noemen. Kruiden die wij niet willen, maar die voor de bodem op dat moment een belangrijke functie hebben. Er zijn meer planten die de bodem voor langere tijd bedekken en waar je aan het eind van het seizoen van kunt oogsten. Pompoen en courgette zijn mooie voorbeelden.

Er zijn ook veel soorten die je een seizoen kunt laten staan en waar je vaker van kunt snijden, zoals nieuw-zeelandse spinazie, snijbiet en pluksla. Daarnaast zijn er ook nog heel veel vaste planten die je kunt eten, zoals rabarber,  hemelsleutel, rode klaver en nagelkruid.

Bodembedekkend tuinieren is een respectvolle manier van bodembeheer.

Hemelsleutel of Sedum