Go to Top

Groentje 20 Grote schoonmaak 13 maart 2022

Ja hoor, het is onmiskenbaar voorjaar. 17 graden Celsius op de meter en de citroenvlinders dartelen om ons heen. Hoogste tijd voor een voorjaarsbeurt in de tuin. Snoeien, bemesten en eindelijk die oude rommel … nee, niet opruimen, maar verkruimelen en dan op de grond laten liggen.

Ik ving laatst een gesprek op tussen twee wormen die hun kopje boven het maaiveld van een keurig netjes schoongemaakte tuin uitstaken. Geen blaadje, takje of ander afval was er nog te vinden. De kleinste worm vroeg aan de grotere: “Mapa (wormen zijn tweeslachtig), waar is al ons eten gebleven?” “Tja kind, het is weer voorjaar, dan wordt er weer driftig schoongemaakt. Eerst het huis en daarna de tuin. Schoon en netjes is dan zo belangrijk, dat ze ons vergeten.”

Vroeger hoorde ik dit soort gesprekken niet, omdat er toenveel meer bodemkruipertjes waren. Dat ze zo in aantal zijn afgenomen, komt door het ontbreken van gevarieerd voedsel. Bodemleven voedt zich met allerlei planten- en dierenresten. Hoe meer variatie aanwezig, des te gevarieerder het bodemleven. Vooral in de strooisellaag, de dikke laag van takjes en blaadjes op de grond, tref je de grootste diversiteit aan. Zonder bodemleven krijg je geen vruchtbare, luchtige bodem en dus ook geen sterke gezonde planten. De afnemende bodemdiversiteit heeft zodoende gevolgen voor de totale biodiversiteit.

Terug naar de twee wormen. Ik heb ze naar een andere tuin gebracht met een flinke strooisellaag, anders was het slecht met ze afgelopen. Daar begonnen ze meteen naar hartelust gangetjes te graven voor een luchtige bodem en de blaadjes op te eten om het als humus uit te poepen. Helemaal garanderen dat ze nog leven kan ik niet, want vogels zijn ook gek op een tuin met een bedekte bodem. Hoe meer leven, hoe meer te eten en vice versa 😉

Juist in het voorjaar is het zo belangrijk dat we de bodem bedekt houden, niet alleen voor de wormen, maar ook voor de bodem zelf. Kijk maar eens wat er gebeurt als je de tuin schoon hebt gemaakt en gespit of geharkt. De grond ziet er eerst mooi bruin uit, maar binnen enkele dagen tot weken, zie je de grond steeds lichter kleuren. De zon die al aardig krachtig is, brandt de humus kapot die om de zandkorreltjes geplakt zit. De regen spoelt de humus weg en er blijven steeds meer witte zandkorreltjes over. Als je dit jaar in jaar uit blijft herhalen, verlies je steeds meer humus.

Humus zorgt ervoor dat de bodem voedsel en water vasthoudt en dus meer voor de planten beschikbaar heeft. Hoe minder humus des te droogtegevoeliger en voedingsarmer de bodem wordt. Kunstmest strooien helpt niet. Dat is zout en is nog slechter voor humus en het bodemleven. Het enige wat de bodem weer sterk en gezond maakt is organische voeding. Compost, bladeren, takjes, houtsnippers, koemest met stro, etc. Zoveel mogelijk laten liggen die oude rommel en verkruimelen! Dat is mooi, want dat scheelt een hoop schoffelen en wieden, dus tijd en geld.  

Een bedekte bodem is een zegen voor ons allen.