Go to Top

Groentje 23 Beweging 5 februari 2023

Het is soms best lastig om in beweging te komen, vooral als je ’s morgens nog lekker warm onder de dekens ligt, de slaap nog in je hoofd en ledematen. De ene keer spring je zo uit bed en ga je direct aan de slag, een andere keer draai je je liever nog even om en laat je de dromen nog even door je hoofd spoken.

Een bodem die lang met rust gelaten is, bevindt zich als het ware in een diepe slaap. Een beukenbos ontstaat pas als de bodem honderden jaren met rust laat. Die rust zie je niet alleen, maar kun je ook voelen. Je voelt de kalmte en rust als je door zo’n bos met oude bomen loopt. Het heeft eeuwigheidswaarde.

Vergelijk dat eens met een omgespitte bodem, die wakker geschud wordt door heel veel energie, wind, vuur, door mens of machine. Zand- en kleideeltjes komen opeens op een andere plek te liggen, doorgaans veel losser van elkaar waardoor de lucht  veel makkelijker de grond in kan. De bodem krijgt daardoor een zuurstofboost en zuurstof doet leven.

Maar in de lucht zit ook veel stikstof. De stikstofbacteriën in de bodem die tot dan toe in een soort sluimertoestand verkeerden, krijgen voeding en energie en gaan hard aan het werk. De stikstof uit de lucht wordt door de bacteriën in verschillende stadia omgezet in nitraat. Dat is de enige vorm van stikstof die door de wortels kan worden opgenomen.  De opengewerkte, kale grond komt dus krachtig tot leven. Van deze omstandigheden maken eenjarige ‘on’-kruiden dankbaar gebruik. Het zijn planten die in korte tijd veel bladmassa en zaad maken en daardoor binnen een jaar de bodem volledig kunnen bedekken. Zo is de bodem beschermt tegen felle zon en harde regen. De bedekte bodem komt nu weer tot rust. Er is minder luchtuitwisseling. Daar gedijen tweejarigen en vaste planten beter op. Grassen bedekken de bodem nog beter met hun dichte wortelmassa.

De fase van stikstofrijke onrust met veel bacteriewerking is voorbij. Steeds meer houtige gewassen volgen elkaar op, zoals brem, vlier, kardinaalsmuts, wilg en berk. Het afsterven van de houtige massa brengt koolstof in de bodem. Schimmels voeden zich ermee, verteren het en maken ondertussen een ragfijn vertakt netwerk onder de grond. Het verbindt de bodemdeeltjes en maakt de bodem nog stabieler en rustiger. Een ideale situatie voor grotere bomen en vooral beuken die heel afhankelijk zijn van specifieke schimmels in de bodem. Alleen daarom groeien beuken in een bodem die honderden jaren met rust is gelaten. Een stabiele situatie die pas weer tot een einde komt door een bosbrand, storm of menselijke activiteiten.

Bewegen maakt vernieuwing en nieuwe ontwikkelingen mogelijk. Tussentijdse rust is nodig om te herstellen om daarna weer over te kunnen gaan tot de wanorde van de dag.